1 november 2016: opnieuw oogsttijd

De omgeving hier is prachtig gekleurd in herfsttinten, niet alleen in de bomen, maar ook bij de kruiden die laag bij de grond groeien. De bladeren verkleuren van groen naar geel en bruin. Bovendien was het afnemende maan, zodat sapstromen in planten meer naar beneden gericht zijn. Een goed moment om wortels te oogsten. Afgelopen vrijdag was de beste dag, en daar heb ik flink van geprofiteerd. Gewapend met kruiwagen en spade ben ik de planten te lijf gegaan. Het resultaat: vijf emmers vol mooie wortels.
Om te beginnen heb ik een begin gemaakt met het opruimen van een bed zeepkruid. Er staat veel meer zeepkruid op de tuin dan nodig is, dus dat ga ik terugbrengen naar één bed. De planten zijn dit jaar zo geweldig mooi gegroeid! En onder de grond gaat de groei duidelijk nog door: elke wortel eindigt in een witte groeipunt, op zoek naar licht. Ik gebruik hiervan alleen de mooie roodbruine wortels. Ze zijn een bestanddeel van de Berken huidolie.
Dan heb ik de mooiste echinaceaplanten uitgekozen en uitgegraven. Elke plant had een kransje van jonge, kleine plantjes om zich heen staan. Die kleine plantjes heb ik terug geplant, zodat er volgend jaar weer gewoon een vol bed met echinacea zal staan. De mooie grote wortels heb ik meegenomen.
Een hoek van de kruidentuin is gereserveerd voor de grote klis, een plant die echt enorme afmetingen kan aannemen. Er staan er nu vijf die dit jaar gebloeid hebben. Ze zitten helemaal vol met grote klittenbollen vol zaad. Lastig manouvreren, als je niet je haar vol klittenbollen wilt krijgen. Tijdens het werk op deze plek, hoorde ik regelmatig zaden in het rond vliegen, dus volgend jaar zal er wel weer genoeg klis groeien. Er stond ook 1 plant, die nog niet gebloeid heeft. Klis is tweejarig, dat wil zeggen dat hij in het eerste jaar een grote plant wordt, met bladeren dicht bij de grond. Pas in het tweede jaar komen daaruit de bloemstengels, die in de herfst vol hangen met klittenbollen vol zaad. Om te oogsten heb ik de planten van het eerste jaar nodig. Dat was er dus maar één, maar dan wel een hele grote. Onder het enorme blad zaten dikke, vlezige wortels die heel diep de grond in gingen. Ook hier had de plant zelf ook al jonge, kleine plantjes om zich heen gevormd. De grote plant heb ik zo goed mogelijk uitgegraven, de kleintjes heb ik terug geplant voor volgend jaar. Ook de kliswortel is een belangrijk bestanddeel van Berken huidolie.

Soms krijg ik vragen als: is er ook een natuurlijk middel voor dit of dat kwaaltje. En meestal kan ik daar bevestigend op antwoorden, want voor heel veel dingen is een kruid gewassen. Door zulke vragen word ik op ideeën gebracht. Dit jaar vroegen verschillende mensen om een middel voor spataderen of andere ontsierende aandoeningen van de bloedvaten in de huid. Daar zijn in feite heel veel kruiden voor. Natuurlijk moet je serieuze spataderen behandelen met een middel dat je inneemt, en niet alleen met een smeerseltje. Zulke middelen verkoop ik niet zomaar op de markt; ik vind dat mensen dan eerst maar eens een deskundige therapeut moeten raadplegen (tip: te vinden op www.infofyto.nl). Maar er zijn wel smeersels te maken, die wel degelijk kunnen helpen en die veilig door iedereen gebruikt kunnen worden.
Een plant die ik al jaren in mijn kruidentuin heb, is adderwortel. Hij doet het hier erg goed. Ik heb zelfs moeite om hem enigszins in toom te houden. Niet dat het erg is: het is een mooie bodembedekker die lang bloeit met roze bloempluimen. In feite kun je in tuincentra allerlei gekweekte siervariëteiten van deze plant kopen, met andere kleuren. Maar de originele is gewoon ook al heel mooi. Ik heb nog nooit iets met deze plant gedaan (behalve de bloemen in een vaas zetten), maar daar gaat nu verandering in komen. Adderwortel is heel rijk aan looistoffen. Dit zijn stoffen die de vaatwanden doen samentrekken, zodat bloedingen stoppen en uitgelubberde bloedvaten weer wat in model komen. Er zijn heel veel planten die dit doen, maar deze is heel geschikt om in een huidolie te verwerken. Dus dat heb ik gedaan! Ik ga hem combineren met nog twee kruiden, die een vergelijkbare werking hebben en hem mooi aanvullen: helmkruid (een traditioneel middel bij aambeien) en het onvolprezen duizenblad.

Al die wortels moesten na het opgraven, ook nog worden schoongemaakt en in kleine stukjes gesneden. Een beste klus, zeker bij de kronkelige wortels van adderwortel en helmkruid. Dat ging niet allemaal lukken in één dag. Gelukkig kun je wortels prima een tijdje vers (=in leven) houden door ze in een bak met ijskoud water te zetten, met de groeipunten boven het water. Wel elke dag het water verversen. Zo heb ik de verwerking van de oogst over een paar dagen kunnen uitsmeren. Nu is het klaar, en staat er een hele rij potten met kruiden te trekken. En

het is gelukt zonder blaren van het mes op mijn hand, en zonder in mijn vingers te snijden! Helemaal blij!

Adderwortel met herfstkleuren

Adderwortel met herfstkleuren

Polygonum bistorta

Polygonum bistorta

Adderwortel is iets roze van binnen

Adderwortel is iets roze van binnen

Er staat weer van alles te trekken

Er staat weer van alles te trekken

Delen:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone