Voorzaaien

Twintig jaar geleden heb ik mijn kruidentuin aangelegd. Ik ben toen begonnen met een lijst van planten, die ik graag in de tuin wilde hebben. Het was een lange lijst. Eigenlijk was het een complete apotheek: samen besloegen de geneeskrachtige planten op mijn lijst het hele menselijk lichaam. Sommige planten kon ik direct in de tuin planten, omdat ze overal vrij voorhanden zijn. We noemen ze onkruid, maar soms zijn het echte schatten van de natuur: duizendblad, brandnetel of smalle weegbree hoef je niet te zaaien of planten, die zijn er vanzelf. Sommige kon ik bij vrienden en bekenden uit hun tuin krijgen. Sommige planten moest ik kopen of zaaien. En sommige bleven op mijn verlanglijstje staan, twintig jaar lang.
Nu heb ik eindelijk de hand weten te leggen op zaden van Echinacea angustifolia (de variant Echinacea purpurea is op iedere hoek van de straat te vinden, maar de angustifolia niet. Juist de combinatie van die twee werkt heel krachtig). En, nog bijzonderder (is dat een Nederlands woord?): zaden van beredruif (Arctostaphylos uva ursi).
Als je de zaadhandleiding op het zakje leest, ga je snappen waarom deze planten zo moeilijk te verkrijgen zijn. Wat te denken van deze aanwijzingen voor het kiemen van de echinacea: “Zaaien: 2-4 weken op een warm en vochtig plekje (zaad zwelt op), dan het zaaibakje 4-6 weken in de koelkast (de kiemhormonen worden geactiveerd), vervolgens weer warmer zetten (kieming volgt).” Er staan nu drie zaaibakjes in de keuken, lekker warm. En je moet niet alles geloven wat ze schrijven hoor: in twee van de bakjes zie ik het zaad nu al kiemen, na vier dagen!

De beredruif is een apart geval. Geen wonder dat je deze plant ook in het wild zelden ziet. “de hardschillige zaden mengen met een handje rivierzand en wegzetten bij 15-20 graden voor een periode van enkele maanden en regelmatig doormengen en nat houden. Dit is nodig om de harde zaadhuid zacht en doordringbaar te maken voor water. Daarna wegzetten bij 5 graden, waarna de eigenlijke kieming kan starten. Als kiemen zichtbaar worden (na enkele weken of maanden): direct zaaien. Deze kiemmethode wordt “stratificeren” genoemd.”
Hoe die plant dat in het wild doet??? Ik stel me zo voor dat het zaad in een beekje met een stenige bodem eerst een hele poos rond rolt, voordat het ergens aanspoelt. En dan moeten de omstandigheden nog precies goed zijn om te kunnen kiemen.
Waarom wilde ik die beredruif ook al weer zo graag hebben? Het is het allerbeste middel in de natuur bij blaasontsteking. Meestal gebruikt men cranberry voor dit doel; familie van de beredruif, maar veel minder sterk. Ook bosbes en vossebes behoren tot dezelfde familie en hebben een vergelijkbare werking, maar altijd minder sterk dan de beredruif. Dus nu staat er in de keuken een bakje rivierzand met daarin 10 zaden, die ik elke dag ijverig omroer. Wordt vervolgd (hoop ik).

Delen:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Email this to someone