Kamille

Matricaria chamomilla

Kamille is misschien wel het bekendste “kruid” van Nederland. Iedereen weet dat je van kamillebloemetjes thee kunt zetten. En dat die thee dan ook nog goed voor je is.

kamille

kamille

Kamille is een heel algemeen voorkomend onkruid. Je vind het in akkers, wegbermen en ruigten. Het schijnt een voorkeur te hebben voor kleigrond, maar in de zandgrond van de Achterhoek groeit het ook prima. Kamille vormt zaad dat al vóór de winter kiemt en een rozet van fijn vertakte bladeren vormt. Dit overwintert, en in het volgende jaar groeit er uit één rozet een hele bos bloemstengels, met veel witte bloemetjes. De hele plant maakt een warrige indruk. De bladeren zijn zo dun en fijn vertakt, dat het meer naaldjes lijken. Ze lijken wel een beetje op steeds fijner vertakkende zenuwen. Kamille verdrukt andere planten om zich heen en neemt veel ruimte in. Daarbij zijn de stralende witte bloemetjes naar de zon gericht.

Er zijn heel veel bloemen met witte bloemblaadjes en een geel hartje. Van de grote margrieten in tuinen tot de kleine madeliefjes in het gras. Er zijn er ook heel veel die sterk lijken op kamille en die er inderdaad nauw aan verwant zijn. Toch is de echte kamille gemakkelijk te onderscheiden. Bij echte kamille is het gele hartje van de bloem kegelvormig. Hoe ouder de bloem wordt, des te hoger steekt het kegelvormige hart uit boven de bloemblaadjes. Bij regenachtig weer en bij zonsondergang gaan de bloemblaadjes naar beneden hangen, zodat het hoog opgerichte hartje nog duidelijker uitkomt. Als je het hartje met een mesje doorsnijdt, kun je zien dat het hol is van binnen.

Kamille is zo rijk aan geneeskrachtige inhoudsstoffen, dat het bijna onbegonnen werk is om ze allemaal op te noemen.
Kenmerkend is wel, dat sommige van die inhoudsstoffen goed oplossen in water, en andere juist in vet. De wateroplosbare stoffen kom je dus vooral tegen als je thee maakt van de kamillebloemetjes. Kamillethee mag lang trekken en kan gerust meerdere keren per dag worden gedronken. De werking is zo sterk, dat het niet aan te raden is om het langdurig te blijven gebruiken als dagelijkse thee. Overdadig gebruik kan zelfs leiden tot slapeloosheid en misselijkheid. Bovendien: als je een zo rijk medicijn dagelijks gebruikt, wat kun je dan nog doen als je ziek wordt en het medicijn echt nodig hebt?
De thee wordt ook gebruikt in kompressen of baden voor de huid of in stoombaden.
In de waterige aftreksels van kamille overheersen de kramp- en pijnstillende inhoudsstoffen, zoals coumarine en flavonen. Je kunt hier gebruik van maken bij allerlei krampende pijnen in de maag en de darmen, bij blaasontsteking (maak een stoombad in een ruime teil en ga daar op zitten!), voorhoofdsholteontsteking, krampachtige hoest en stresstoestanden. Opvallend is dat de holle bloemetjes van kamille zo goed helpen voor de holle organen in je lichaam!

kamille olie staat te trekken

kamille olie staat te trekken

Dan zijn er nog de inhoudsstoffen, die beter oplossen in vet. De belangrijkste hiervan is azuleen (zie voor meer informatie bij de goudsbloem). Deze stof werkt sterk wondhelend. Ook ontstekingremmende stoffen komen in kamille veel voor. De etherische olie van kamille (dat is de geur) werkt tegen bacteriën en schimmels en helpt zelfs een gezonde huid- en darmflora op te bouwen. Al met al is het duidelijk dat kamille heel effectief kan worden gebruikt bij wonden, ontstekingen en zweren, bij huiduitslag en beschadiging door krabben. Het best kan de kamille in deze gevallen worden toegepast in een huidolie. Kamilleolie is ook heel geschikt voor jonge kinderen en baby’s.