Hoogzomer? 9 juli 2020

Juli is de zomermaand in de kruidentuin, en de maand die helemaal in het teken staat van het Sint-Janskruid: de plant die bloeit vanaf de feestdag van Sint-Jan op 24 juni. Dit jaar was de voorzomer zo warm (en droog) dat het Sint-Janskruid al een week of twee eerder in bloei was. Inmiddels is het weer helemaal veranderd: de eerste hittegolf van het jaar is alweer vergeten en nu lijkt het meer op herfst: het is al dagen grijs, met soms veel vlagerige wind en soms druilerig weer. Die regen is nog steeds heel welkom!

Veel planten in de tuin hebben het in de droogte en hitte zwaar gehad, en komen nu terug tot leven. De adderwortel, een plant die graag natte voeten heeft, is aan een tweede lente begonnen met mooiere bloemen dan de eerste keer. Het duizendblad, dat toch heel wat kan hebben, stond er dor bij en staat nu opeens te stralen met zijn witte bloemschermen. De Marokkaanse munt, die achtereenvolgens zwaar te lijden had onder de late nachtvorst, een konijnenplaag (er staat nu gaas omheen) en droogte, is eindelijk goed aan het groeien gegaan. Natuurlijk groeien ook alle ongewenste kruiden hard en het beheersen van het onkruid is lastig onder modderige omstandigheden, maar wat geeft het: de tuin begint er weer mooi uit te zien.

Voor de oogst van het Sint-Janskruid (en de goudsbloemen, die doen heel goed mee) is de regen wel lastig, omdat je geen natte bloemen kunt plukken. Ik pluk normaal gesproken de Sint-Jansbloemetjes elke dag even door. Dat wil zeggen: de bloemetjes die in de ochtend open gaan en een mooi stralend kransje van meeldraden hebben, met geel stuifmeel er op, die pluk ik. De volgende dag zijn er weer nieuwe. Met het doorplukken is meestal ongeveer een uur, soms anderhalf uur, gemoeid. Veel langer op de knieën liggen is ook niet gezond!

Sint-Janskruid begint te bloeien

Sint-Janskruid in volle bloei

Doorgeplukt: alle open bloemetjes er uit

Maar nu moet ik een paar dagen overslaan, wat zal betekenen dat de bloemetjes bestoven worden en zaad gaan vormen. Geen nood, er zitten nog zó veel knoppen in de planten dat er nog wekenlang elke dag verse bloemetjes open zullen gaan. Sint-Jansbloemen plukken kan in feite nog tot ver in september, al zijn de beste bloemen wel die van de maand juli. De bloemen laat ik vervolgens trekken in olijfolie, die daardoor mooi rood kleurt. Dat moet wel in de volle zon gebeuren, dus daarvoor is het te hopen dat er binnenkort toch weer ander weer komt.

Sint-Janskruid is een zeer aanwezig kruid: het staat zo zichtbaar te stralen dat je het niet over het hoofd kunt zien. Starre stengels staan stijf rechtop naar de hemel gericht, met hun kleine blaadjes keurig twee aan twee in het gelid. Bovenop zit dan een pluim van bloemen, waar geen structuur in te ontdekken valt: totale chaos en uitbundige vrolijkheid heersen hier. Ik vind het een plant met ster-allure: ze wil gezien en bewonderd worden. Maar o wee als het gaat waaien: bij windvlagen breken de starre stengels bij de basis en dan verdord de hele stengel met bloemen en al. Vooral in de kruidentuin, waar ik de onkruiden zorgvuldig weg haal, is de plant vatbaar voor de wind. In wegbermen tussen hoog gras valt het wel mee. Deze ster heeft de steun van meer flexibelere en minder opvallende omstanders nodig om haar positie te kunnen handhaven.

windschade bij Sint-Janskruid

2 reacties op “Hoogzomer? 9 juli 2020
  1. Sylvia Borger schreef:

    Ha Thea,

    Ik vraag me af hoe het zit met de kwaliteit van de olie als zij aan daglicht wordt blootgesteld. Ik weet dat olie juist ranzig wordt in de zon. En ben aan het twijfelen geraakt. Heb jij je al eens hierin verdiept?

    Lieve groeten, Sylvia

    • Thea van Hoof schreef:

      hoi Sylvia,
      Inderdaad zou ik andere oliën niet in de zon zetten, maar voor Sint-Janskruid is dat wel nodig. Het kruid geeft zijn eigen olie beter af als er zon op schijnt. En juist die eigen olie uit het bloemetje zorgt voor betere houdbaarheid.