kruid van de maand: heemst

Best een beetje vreemd om begin oktober over een kruid van de maand te praten, omdat veel kruiden al volop in herfststemming zijn. Dat geld zeker voor de heemst.

Ik heb de heemst pas een paar jaar geleden ontdekt, maar ik ben een enorme fan geworden. Wat een prachtige plant! Met grijsgroene fluweelzachte bladeren, statig rechtop een imposante verschijning in de tuin. Onder goede omstandigheden wordt deze plant groter dan ik. In de oksels van de bladeren weggedoken verschijnen de bloemetjes, beeldig wit met een paars hartje. Bescheiden, maar ze bloeien langdurig. De hele zomer kan ik van de plant genieten zonder dat ik er iets mee moet.

 

Pas in de herfst, als de bloemen verdwenen zijn en de bladeren verkleuren en verdorren, wordt de heemst interessant voor mijn bedrijf. Alles wat deze grote plant in de loop van de zomer heeft opgebouwd, stopt hij in zijn wortels, om zo de winter te overleven. Ik graaf de dikke, taaie en lange wortels op en win het zoete sap dat er uit stroomt. In de wortel van heemst zitten zó veel slijmstoffen, dat het sap gelerend werkt. Het wordt vanzelf een gelei, daar hoef je niets voor te doen. En je kunt heel veel uit 1 plant halen.

Slijmstoffen zijn lange tijd een beetje veronachtzaamd in de fytotherapie. Iedereen is op zoek naar planten met stoffen, die een heftig effect hebben op het menselijk lichaam. Slijmstoffen werken verzachtend: ze leggen letterlijk een beschermend laagje om al onze slijmvliezen en andere weefsels heen. Misschien niet zo indrukwekkend als de actieve stoffen uit cannabis, valeriaan of papaver, maar ook veel minder gevaarlijk. Er lopen een heleboel mensen rond, die een beetje bescherming en zachtheid goed kunnen gebruiken. Denk maar aan al die mensen met een lekkende darm, of astmatische luchtwegen…

Ik heb de eerste heemstwortels van dit jaar inmiddels verwerkt tot kruidensiroop voor de luchtwegen, gemengd met smalle weegbree (ook zo’n fantastische beschermer voor alle slijmvliezen) en tijm. Ik heb me voorgenomen te gaan experimenteren met een mengsel speciaal voor de bescherming van maag en darmen, met kamille en munt bijvoorbeeld. Wordt vervolgd.